Sáng tạo phát huy nghệ thuật dân tộc

Nhiều năm qua, TP.Hội An luôn chú trọng đầu tư và tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị các loại hình nghệ thuật truyền thống để tạo thêm sản phẩm du lịch văn hóa và góp phần kết nối, giao lưu với bạn bè quốc tế. Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động này để trở thành thành phố sáng tạo UNESCO trên lĩnh vực “Thủ công mỹ nghệ và nghệ thuật dân gian” là mục tiêu Hội An hướng tới.


 

Gắn với đời sống, TP.Hội An đã phục hồi mạnh mẽ và phát huy hiệu quả di sản nghệ thuật bài chòi

Liên tục nhiều năm qua, lãnh đạo thành phố và ngành văn hóa thông tin Hội An thường xuyên mở lớp và đào tạo được nhiều nhân tố hát dân ca tại các xã phường trên địa bàn thành phố, phát hiện các em có năng khiếu gửi đi đào tạo hoặc thu hút vào làm việc tại cơ quan, vào các hoạt động văn nghệ quần chúng trên địa bàn với những chính sách khuyến khích, động viên nhằm gầy dựng lực lượng nòng cốt, làm hạt nhân cho phong trào văn hóa – văn nghệ tại địa phương.
Từ năm 2004 đến nay, Trung tâm VHTT&TTTH (trước đây là Trung tâm VH-TT) có sáng kiến phối hợp với ngành GD-ĐT đưa chương trình dạy hát dân ca cho học sinh vào các trường THCS, mở lớp dạy nhạc cụ dân tộc cho các đối tượng yêu thích và có nhu cầu… Nhờ các lớp dạy hát dân ca trong trường học mà các trường có điều kiện thuận lợi để truyền thụ cho các em những kiến thức sinh động về nghệ thuật dân tộc mang dấu ấn Quảng Nam, miền Trung và phát hiện kịp thời những em có năng khiếu hát dân ca, bổ sung lực lượng cho phong trào văn nghệ quần chúng tại địa phương.
Bên cạnh đó, Trung tâm luôn chú trọng đến loại hình kịch, hát dân ca, các tác phẩm mang âm hưởng dân ca bằng các quy định bắt buộc trong các chương trình hội thi, hội diễn phối hợp với các đoàn thể, ban ngành tổ chức, hoặc tham gia dự thi cấp tỉnh, cấp khu vực và toàn quốc. Ngoài ra, từ năm 2010 Trung tâm còn mở các lớp dạy hát dân ca, dạy hô hát bài chòi… hằng đêm hay lồng ghép đưa các hoạt động: hát hò khoan đối đáp, biểu diễn nghệ thuật truyền thống vào hoạt động “Phố đêm” cũng như sự kiện “Đêm phố cổ”. Những cách làm sáng tạo và đầy nỗ lực của Trung tâm đã góp phần định hướng thị hiếu, đặc biệt là giáo dục tình yêu âm nhạc dân tộc trong lớp trẻ, đào tạo được các lớp diễn viên, nhạc công kế cận hoạt động hiệu quả, góp phần giới thiệu, quảng bá cái hay, cái đẹp của nghệ thuật truyền thống dân tộc và quê hương đến với du khách trong cũng như ngoài nước.
Trò chơi diễn xướng bài chòi – một loại hình văn hóa phi vật thể quý giá của miền Trung Việt Nam tưởng chừng như đã bị mai một và thất truyền nhưng với cách làm riêng và hiệu quả, chính quyền và các ngành, các đơn vị chức năng của thành phố đã góp phần phục hồi và phát triển lên tầm cao mới. Chính thức đưa vào hoạt động trong hoạt động “Đêm phố cổ” từ năm 1998, bài chòi Hội An nhanh chóng được phục hồi và vang tiếng muôn nơi, không chỉ nhiều lần được tổ chức ghi hình phát sóng, mời giao lưu tại thủ đô Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Nha Trang, Đồng Tháp, Huế… mà còn được mang chuông “đi đánh xứ người” ở các nước Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Hồng Kông – Trung Quốc, Ý, Đức, Hung-ga-ry… Hồ sơ nghệ thuật bài chòi trong quá trình xác lập để trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cũng được các chuyên gia và các nhà nghiên cứu thu thập thêm tư liệu và thực hiện nhiều cảnh quay tại Hội An. Thạc sĩ nghiên cứu văn hóa Phùng Tấn Đông cho rằng: “Cách làm của Hội An có thể nói là cách làm phục hồi bài chòi một cách mạnh mẽ nhất, tức là đã đưa bài chòi gắn với đời sống. Những diễn viên không chuyên, dân gian của Hội An đã sống được bằng bộ môn nghệ thuật bài chòi, tức là bài chòi thực sự trở thành một sản phẩm du lịch”
Biết chọn lọc và phát huy những giá trị đặc sắc, Hội An đã đóng góp xứng đáng vào việc nâng tầm, quảng bá nghệ thuật truyền thống của dân tộc và quê hương. Không chỉ có nghệ thuật bài chòi mà các tiết mục hát bả trạo, múa Chăm, các điệu hò, điệu lý Đất Quảng, trình tấu tác phẩm âm nhạc của các nước bạn bằng nhạc cụ dân tộc (đàn bầu, đàn nhị, sáo trúc)… trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật của Hội An cũng được khán giả các nước đánh giá cao.